فیزیوتراپی

تاریخ 1395/10/26 زمان 09:20:53 بازدید 1530

فيزيوتراپى يكى از رشته هاى حوزه علوم پزشكى است كه از طريق ارزيابى و بررسى اختلالات جسمى ناشى از طيف وسيعى از بيماريهاى ارتوپدى(مثل كمر درد،سياتيك،آرتروز،فتق ديسك كمر و گردن،تنگى كانال نخاعى،آسيب هاى ورزشى و...) بيماريهاى مغز واعصاب(مثل سكته مغزى،آسيب نخاعى،فلج مغزى،ام اس،پاركينسون و...) و بيماريهاى قلبى و ريوى،زنان،اطفال و...را با به كارگيرى پروتكل هاى درمانى متنوعى كه شامل استفاده از عوامل فيزيكى،الكتروتراپى،تمرين درمانى،درمان هاى دستى، DryNeedling  ، Kinesiotaping و... در پيشگيرى،درمان و بازتوانى اين اختلالات نقش موثرى ايفا مى كند.

هدف از انجام فيزيوتراپى كاهش درد، درمان و پيشگيرى از بيماريها و افزايش سطح عملكردى،استقلال فردى مى باشد.ديدگاه منحصر به فرد فيزيوتراپيست از بيماريها و شناخت ويژه اش از عملكرد و ساختار طبيعي بدن در كنار معاينه و ارزيابى دقيق ....اين توانايى را مى دهد تا بيماران را جهت رسيدن به اهدافى مانند پيشگيرى از بيماريها ،كاهش درد، تطابق افراد با محيط كار،افزايش كيفيت زندگى،كاهش نياز به برخى جراحى ها و درمان هاى دارويى طولانى مدت كه عوارض خاص خود را دارند سوق دهد.

روش ها و تجهيزات درمانى در بخش فيزيوتراپى بيمارستان صارم:

  • الكتروتراپى : روش درمانى كه از جريان الكتريكى براى درمان اسپاسم عضلانى،تقويت عضلات و كاهش درد استفاده مى شود.
  • مگنت تراپى (مغناطيس درمانى) :آسيب هاى فيزيكى،مكانيكى و شيميايى به بافت باعث رپلاريزاسيون غشاء سلولى گرديده و در نتيجه  باعث برهم خوردن نفوذپذيرى يون سديم به داخل سلول مى گردد مغناطيس درمانى باعث رپلاريزاسيون غشاء سلولى و درنتيجه تعادل يونهاى سديم و پتاسيم بيرون و درون سلول مى گردد كه اين عمل موجب تسريع روند ترميم بافت مى شود و با اثرات ضدالتهابى ،اثرات ترميمى بافت و اثرات ضد ادم در جهت ترميم مفاصل و عضلات آسيب ديده،پوكى استخوان،بهبود شكستگى ها،رفع التهاب تاندونها،ترميم آسيب هاى بافت نرم و عضلات در بيماريها استفاده مى گردد.
  • ليزرتراپى: كاهش درد و التهاب و افزايش سرعت ترميم سلولى،ترميم آسيب هاى بافت نرم و عضلات
  • منوال تراپى و درمان هاى دستى : موبيليزيشن و منيپوليشن، تكنيك هاى انرژى عضلانى، آزادسازى بافت همبند
  • Dry Needling(سوزن خشك): سوزن بسيار نازك جهت رفع و درمان اسپاسم عضلات و نقاط حساس عضلانى(نقاط ماشه اى يا تريگرپوينت)، سردردهاى با منشاء عضلانى و تاندونيت هاى مزمن
  • Kinesiotaping(كينزيوتيپينگ):  نوارهاى درمانى كشى كه با عنوان كينزيوتيپ شناخته ميشود و با تكنيك هاى خاصى و به منظور درمان آسيب هاى ورزشى و اختلالات فيزيكى گوناگون جهت كاهش درد و التهاب تاندونها،افزايش قدرت و عملكرد عضله،محافظت و حمايت از آسيب ديدگى هاى خاص،كاهش حركت مفصل و جلوگيرى از بروز آسيب هاى بعدى استفاده مى شود.

 

شما ميتوانيد در بخش فيزيوتراپى بيمارستان صارم از خدمات زير بهره مند شويد:

  • ترميم آسيب هاى ورزشى (پارگى منيسك، رباط و...)
  • از بين بردن نقاط ماشه اى و اسپاسم ها
  • درمان سردرد ها و سر گيجه هاى ناشى از اسپاسم و گرفتگى هاى عضلات گردن
  • افزايش دامنه حركتى و بازگرداندن قدرت عضلات بعد از جراحى هاى ترميمى وتعويض مفاصل
  • درمان پيچ خوردگى مفاصل و كشيدگى عضلات
  • ترميم شكستگى ها
  • تقويت عضلات
  • بهبود عوارض ناشى از آرتروز مفاصل
  • آرتريت روماتوئيد
  • كاهش التهاب مفاصل
  • كاهش ناتوانى حركتى
  • درد مفاصل، گردن درد، كمر درد، فتق ديسك و تنگي كانال نخاعي
  • سندرم تنگى كانال مچ دست
  • خشكى و يخ زدگى شانه
  • ضايعات تاندون و بورس
  • فلج بلز
  • رفع بى حسى در انگشتان دست و پا
  • رفع خشكى و كوتاهى بافت نرم
  • رفع مشكلات تنفسى
  • رفع اختلالات ستون فقرات
  • توانبخشي و بازتواني بعد ازسكته مغزي و ضايعه نخاعي
  • كمردردهاي دوران بارداري

 

مگنت تراپی و کاربردهای آن در فیزیوتراپی

مگنت تراپی برای قرن ها وجود داشته، درمانگران در چین، هند و مصر برای درمان های متفاوت، از مگنت استفاده می کردند  از چهار هزار سال پیش اثرات درمانی مگنت را می دانستند ودر درمان بیماری های جسمی و روحی استفاده می کردند  از قرن شانزدهم یك پزشك معروف سوئیسی به طور وسیع از مگنت در درمان بیماران استفاده کرد و از همان زمان مگنت تراپی در اروپا رواج پیدا کرد.

غشاء سلول و تمام عناصر داخل سلول دارای بار الکتریکی و مغناطیسی هستند و مگنت تراپی نیز بر همین اساس پایه گذاری شده است. پتانسیل پایه در سلولهای بیمار یا آسیب دیده تغییر می یابد.وقتی بدن در معرض میدان مغناطیسی قرار میگیرد بر یونها نیروی  الکترو مغناطیسی وارد شده و باعث جهت گیری آنها بر اساس میدان میشود و بنابراین سلولهای آسیب دیده از نظر الکتریکی به حالت نرمال نزدیک میشوند میدان مغناطیسی با نفوذ به سلول ها، نفوذ پذیری غشاء سلولی را بهسازی و تبادل یونی در سلول را تسهیل و مصرف اکسیژن را افزایش می دهد.میدان مغناطیسی به همه سلول ها در هر عمقی از بدن بصورت همزمان نفوذ می نماید. بنابراین با این روش امکان درمان مؤثر پاتولوژی های عمقی که با روش های دیگر بطور مستقیم امکانپذیر نبود میسر می شود.

امروزه نیز از جریان های مغناطیسی کم فرکانس و کم شدت در بسیاری از درمان ها از جمله استئوآرتریتها، CVA,MS ، میگرن، آسیبهای عصبی محیطی، افسردگی ها،مشکلات مربوط به عضلات کف لگن ، شکستگیها، جوش نخوردگیهای استخوانی وپوکی استخوان ، زخمها ،Necrosis Avascular،کمردرد و کل دردهای ارتوپدی و نورولوژی و..... استفاده می شود.

فوایدی که باعث می شود مگنت به طور وسیع و گسترده در تمام زمینه های درمانی مورد استفاده قرار گیرد:Safe بودن درمان، اثرات غیرگرمایی و امکان استفاده در مرحله حاد و درمان کودکان است  با بانداژ، گچ و لباس و ایمپلنت های فلزی داخلی و خارجی نیز می توان در میدان آن قرار گرفت.

اثرات کلی مگنت تراپی:

  1. اثرات التیامی یا بازسازی در بافت های استخوان و پریوست: یکی از موارد کاربرد شایع مگنت تراپی در موارد تأخیر در جوش خوردگی استخوان ها است حتی با وجود پلاتین یا هنگامی که عضو داخل گچ است.
  2. افزایش دانسیته استخوان در پوکی استخوان: در پوکی استخوان یا کاهش تراکم استخوان، سختی استخوان کاهش یافته و شکنندگی آن افزایش می یابد. تحقیقات نشان داده به دنبال کاربرد مگنت برای دو هفته، افزایش تراکم استخوانی در بانوانی که به علت بی تحرکی کاهش جذب کلسیم داشته اند، بهبود یافته است. همچنین در این افراد کاهش قابل توجه در کاهش درد نیز گزارش شده است.
  3. اثر ضد التهاب: اثر ضد التهاب این روش در مطالعات بر روی استئومیلیت باکتریال مزمن و حاد و نیز التهابات استریل رومائید و نیز آرتروز(استئو آرتریت) ثابت شده است.
  4. اثرات ضد درد: اثر مگنت در شرایط دردناک التهابی یا تخریبی مثل آرتروز ثابت شده است و همچنین آزمایشات اثر متقابل آن را با آندروفین ها نشان می دهد. مزیت دیگر تأثیر بر سندرمهای دردهای انتشاری مانند سیاتیک است که برای درمان استفاده توأم از مگنتوتراپی و لیزرتراپی توصیه میشود.
  5. کاهش درد با منشاء عصب: اثر مگنت تراپی در درمان درگیری های عصب از جمله سندروم تونل کارپال، درگیری های عصب در سوراخ بین مهره ای و سیاتیک به اثبات رسیده است.
  6. اتساع عروق (وازودیلاتاسیون) و افزایش خون رسانی و اکسیژن رسانی به بافتها: در این مکانیسم افزایش اکسیژن بافتی تا 200 % در ناحیه پالس دیده شده و شستشوی محصولات متابولیکی از سلول ها ازدیاد پیدا می کند. در واقع این مکانیسم در هر پروسه ای از ترمیم، اساس بهبودی است.
  7. اثرات ضد اِدم:  معمولاً بعد از جلسه دوم درمان دیده می شود. اگر منشاء اِدم بدخیمی یا متاستاز به غدد لنفاوی باشد از این روش نمی توان استفاده کرد.
  8. اثرات بازسازی بافتی در بافت نرم و بافت عصبی (Neural Regeneration)
  9. اثر شل کنندگی در گرفتگی عضلات و کاهش اسپاسم: مگنت تراپی سبب افزایش گردش خون در بافت عضله می شود که این روند سبب کاهش مواد زائد ناشی از فعالیت سلولی می شود.وقتی عضله ای  در معرض میدان مغناطیسی قرار می گیرد، اثرات کاهش اسپاسم یا الکترومیوگرافی به اثبات رسیده است
  10. مؤثر در درمان سردردها: براساس تحقیقات، مگنت در کاهش علائم سردردهای سینوزیتی، میگرنی و سردرد با منشاء گردنی مؤثر است.
  11. درمان مشکلات نورولوژیک: مگنت در درمان بیماری هایی از جمله MS، ضایعات نخاعی . پارکینسون مؤثر است. تحقیقات نشان از افزایش توانایی حرکتی و تعادل و کاهش اختلالات بینایی بوده است.

 

کاربردهای مگنت تراپی در فیزیوتراپی :

  • تسهیل در ترمیم بافتهای نرم
  • کاهش تورم وادم و التهابات
  • ترمیم زخمها (مثل زخم بسترو....)
  •  تقویت سیستم ایمنی
  • کاهش درد
  • بیماریهای سیستم اعصاب محیطی
  • استئوپروز(پوکی استخوان)
  • اتواع تاندونیت ها (کشیدگی و التهاب تاندون ها) و کشیدگی لیگامانها
  • بعد ازشکستگیها و جوش نخوردگیهای استخوان
  • صدمات ورزشی(آسیب هایی مانند پیچ خوردگی مفاصل و آسیب به بافت های نرم مانند رباط ها، پارگی عضلات و بافت نرم)
  • بازتوانی ریوی
  • سردردها شامل سردردهایی با منشاء گردنی وسینوزیتی ومیگرنی
  • کمك در توانبخشی بیماران با صدمات مغزی نظیر فلج مغزی وآسیبهای مغزی و نخاعی جهت تسهیل درتوانبخشی بیماران پس از گذراندن فاز حاد
  •  بیماریهایی که مربوط به عضلات کف لگن و دردهای لگنی است.
  • بیماران دارای انواع درد در اندام ها
  •  بیماران دارای محدودیت حرکتی در اندام ها
  • بیماران دارای ضعف عضلانی در اندام ها
  •  بعد از شکستگی، در رفتگی و یا جراحی در اندام ها
  • بیماران دارای انواع سندرم های عصبی در اندام ها
  • بیماریهای رماتیسمی و مفاصل

موارد منع استفاده مگنت تراپی :

  • خونریزی غیر قابل کنترل 
  • حاملگی
  • وجود دستگاههای الکتریکی داخل بدن مثل پیس میکر
  • وجود هر گونه بدخیمی (سرطان) در ناحیه مورد درمان

مگنت تراپی یک روش کاملاً ایمن، مؤثر و بدون عوارض جانبی است. از نظر قرار گرفتن بیش از حد بدن در معرض نیروهای مغناطیسی یا تکرار زیاد این روش هم هیچ گونه نگرانی وجود ندارد. زیرا خود بدن به قدری هوشمندانه عمل می‌کند که هر مقدار نیاز داشته باشد را می‌گیرد.

__________________________________________________________

 

 

تنگی کانال نخاعی و فیزیوتراپی آن

 

 

تنگی کانال نخاعی و فیزیوتراپی آن

تنگی کانال نخاعی به علت کاهش فضای داخلی کانال و تحت فشار قرار گرقتن نخاع و ریشه های عصبی نخاعی رخ می دهد این بیماری ممکن است در هر ناحیه‌ ای از نخاع بروز نماید. شایع‌ترین اختلال به ‌صورت تنگی کانال نخاعی گردنی، در ناحیه‌ی گردن و تنگی کانال نخاعی کمری در ناحیه‌ی تحتانی کمر ایجاد می‌شود.

این وضعیت سبب وارد آمدن فشار به اعصابی که از نخاع خارج شده و به اندام فوقانی یا تحتانی می رود شده که می تواند علائم بیماری تنگی کانال نخاعی گردنی همچون گردن درد، ‍‍درد در ناحیه کتف ، شانه ، آرنج وتنگی کانال نخاعی کمری همچون کمردرد، درد باسن، پا و دیگر نواحی بدن را در پی داشته باشد.

کاهش فضای کانال نخاعی می تواند در اثر رشد استخوان و بافت های دیگر به داخل این کانال بوجود آید که جزیی از فرایند افزایش سن است و به همین دلیل تنگی کانال نخاعی اغلب در افراد میانسال و سالمند رخ می دهد، اگرچه در برخی موارد ممکن است بصورت مادرزادی وجود داشته باشد.

با افزایش سن، دیسک بین مهره ای با کاهش آب روبرو شده که این امر منجر به کاهش ارتفاع دیسک و نزدیک شدن مهره ها به هم و زمینه سازی بروز این بیماری می شود.

در تنگی کانال نخاعی مادرزادی قطر کانال نخاع به صورت اولیه کم بوده و سایر مشکلات مرتبط با ستون فقرات می تواند سبب تشدید علائم این بیماری نیز گردد.

کاهش فضای عبورریشه های عصبی نخاع موجب وارد شدن فشار به نخاع و ریشه های عصبی در کنار دیسک کمر و دیسک گردن شده که کمردرد و گردن درد از علائم و عوارض آن هستند.

عواملی مانند نشستن طولانی مدت به دلیل فعالیت های شغلی یا دیگر شرایط با افزایش ریسک ابتلا به تنگی کانال نخاعی همراه هستند.

درمان تنگی کانال نخاعی با روش های متفاوتی انجام می گیرد که فیزیوتراپی تنگی کانال نخاعی یکی از درمان های مفید این عارضه است.

تشخیص دقیق بیماری و علت تنگی کانال نخاعی بسادگی نبوده به دلیل اینکه این بیماری علائمی مشابه با سایر بیماری های ستون فقرات دارد.

پزشک معالج پس از گرفتن شرح حال از بیمار و معاینه فیزیکی از دیگر روش های تشخیصی همچون رادیوگرافی ساده، ام آر آی، میلوگرافی (تزریق دارو در اطراف نخاع و عکس برداری از آن) و تست نوار عصب و عضله شرایط بیمار را به دقت بررسی و ارزیابی کرده و مناسب ترین روش را برای درمان تنگی کانال نخاعی تجویز می کند.

علائم تنگی کانال نخاعی

علائم تنگی نخاعی اغلب در اثر وارد آمدن فشار به اعصاب نخاعی رخ می دهد.

برخی علائم این بیماری از این قرارند:

  • کمردرد شدید و سوزشی
  • درد شدید در باسن و اندام های تحتانی
  • خم شدن به جلو درد را کاهش می‌دهد و با صاف کردن تنه درد تشدید می‌شود. راه رفتن درد را تشدید می‌کند به طوری که بیمار مجبور می‌شود در حین پیاده‌روی به پاهایش استراحت دهد.
  • تشدید درد هنگام راه رفتن
  • گرفتگی و اسپاسم عضلات پشت ساق پا
  • احساس بی حسی یا گزگز و سوزن سوزن شدن در باسن و ران و ساق پا
  • ضعیف شدن و آتروفی عضلات ران و ساق پا
  • اختلال در عملکرد طبیعی اندام های تحتانی
  • کاهش انعطاف پذیری ستون فقرات
  • احساس ضعف و سنگینی در اندام های تحتانی
  • بی اختیاری ادرار و یا مدفوع در موارد حاد و پیشرفته بیماری
  • در موارد تنگی کانال نخاعی گردنی درد در ناحیه گردن و اندام های فوقانی و ضعف و بی حسی در اندام های فوقانی

 

دلایل تنگی کانال نخاعی

  • فتق دیسک کمر و گردن
  • تنگی کانال مادرزادی
  • آرتروز ستون فقرات دراثر افزایش سن
  • لغزش یا لیزخوردگی مهره ها روی یکدیگر(اسپوندیلولیستزیس)
  • رشد استخوانی لبه‌ي مهره‌ها و مفاصل بين مهره‌اي
  • رسوب کلسیم بر روی تاندون‌ها و لیگامنت‌های اطراف نخاع
  • هرعامل توده مانندی که باعث فشار به نخاع یا ریشه‌های عصبی گردد.(فشارهای ناشی از تومورها)
  • پوکی استخوان و شرایط ناشی از آن
  • پارگی و سایر آسیب های دیسک بین مهره ای
  • وارد شدن آسیب مستقیم به ستون فقرات ( تروماهای شدید و مکرر)
  • عفونت ها

درمان تنگی کانال نخاعی

درمان تنگی کانال نخاعی در اغلب موارد با روش های غیر جراحی موثر بوده و علائم بیماری کنترل می شوند.

در این جا به روش های غیر جراحی درمان تنگی کانال نخاعی اشاره کرده ایم:

کاهش سطح فعالیت و اجتناب از قرار گیری در موقعیت هایی که سبب تشدید درد می شوند.

ورزش های سبک مانند پیاده روی آرام و شنا از ورش های مفید در بیماران مبتلا به این عارضه هستند.

ممکن است پزشک کمربند طبی را برای محافظت و کمک به بازیابی توان تحرک کمر و بهبود ضعف ایجاد شده در عضلات شکمی تجویز کند.

دارو درمانی

تجویز و مصرف داروهای بی حس کننده موضعی می تواند درد بیمار را تسکین دهد.

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن و سلبرکس به تسکین موقتی درد کمک می کند.

در صورت وجود درد شدید ممکن است پزشک داروهای کورتیکواستروئیدی را بصورت تزریق در اطراف ریشه های نخاعی و فضای اپیدورال تجویز کند.

اوزون تراپی یک از روش های درمانی نوین تنگی کانال نخاعی است که با تزریق انجام می گیرد.

فیزیوتراپی تنگی کانال نخاعی

فیزیوتراپی درمانی غیر تهاجمی و موثر در درمان مشکلات ارتوپدی بخصوص بیماری های ستون فقرات از جمله درمان تنگی کانال نخاعی است.

متخصص فیزیوتراپی از مدالیته های درمانی مانند لیزرتراپی، مگنت تراپی ، الکتروتراپی و روشهای درمان دستی همچون مانیپولاسیون برای کمک به بهبود شرایط بیماران مبتلا استفاده می کند.

درمان دستی و تنظیم ستون فقرات که توسط فیزیوتراپیست انجام می گیرد، حرکت طبیعی ستون فقرات را بهبود بخشیده و به افزایش فضای بین مهره و کاهش فشار بر اعصاب تحت فشار کمک می‌ کند.

فیزیوتراپیست همچنین تمرینات ورزشی مخصوصی را بمنظور افزایش قدرت و انعطاف ستون مهره و افزایش قدرت عضلات شکم و عضلات مرتبط به بیمار آموزش داده و از وی می خواهد بطور مرتب آن ها را انجام دهد.

روش های ردمانی فیزیوتراپی برای تنگی کانال نخاعی شامل حرکات کششی و تقویتی می باشد که به افزایش ثبات ستون فقرات، استحکام و تقویت ستون فقرات و افزایش انعطاف پذیری ستون مهره در بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی کمک به سزایی می کند.

 

جراحی

در صورتی که روش های ذکر شده قادر به بهبود بیماری و تسکین علائم بیمار نشوند درمان جراحی انجام می گیرد.

هدف از درمان تنگی کانال نخاعی با روش های جراحی افزایش استحکام و آزاد سازی ناحیه برای طناب نخاعی و ریشه های عصبی مرتبط به آن و بهبود شرایط بیمار است.

روش لامینکتومی: طی آن قسمتی از استخوان های طبیعی مهره، استخوان های اضافی تشکیل شده و رباط های های ضخیم شده خارج می شوند.

فیوژن مهره ها: این روش همان جوش دادن مهره ها به هم است که در بیمارانی انجام می گیرد که دچار ناپایداری مهره ها هستند.

فیزیوتراپی پس از جراحی برای افزایش انعطاف پذیری ستون مهره ها، تقویت عضلات ضعیف شده و تسریع بهبودی و بازگشت بیمار به زندگی روزمره امری ضروری می باشد.